Armenian Libertarian-Socialist Movement

Global, Caucasian and Armenian politics in anarchist perspective

Արդյո՞ք Ա@լընտրանքը Այլընտրանք է

Posted by kronstadt on February 21, 2007

Aylentrank Rally, Liberty Square, Yerevan, Republic of Armenia by Onnik Krikorian, CRD / TI Armenia 2007Is Ա@ԼԸՆՏՐԱՆՔ the real Alternative?  “Diadromi” (Alternative) is the most widespread Anarchist newspaper in Greece, which can be purchased in most newsagents in Athens.  “The Alternatives” is also a very reputable radical post-structuralist anti-authoritarian and anti-statist academic journal edited by leading scholars in International Relations and Politics.  So what about this new movement that calls itself Aylentrank “The Alternative“?  In other words, how far does radicalism and political imagination go in Armenia? 

Yesterday Aylentranq held their first mass rally and Freedom Square.  Many people went: A1+ says as many as 5000, ArmeniaLiberty says 1000, others say aprox 1500.  But the numbers are not important at this stage — for the first rally even 1000 is good enough (considering that they don’t get any TV air-time).  The rally was also attended by both the controvercial HHSh (liberal-nationalist) and the Hndchaks (Marxist Social Democrats), which is in itself an interesting development. There is also a brief Video here.  

As A1+ reports: “the authorities are aware of the initiative’s goal, – “to capture” Freedom Square, and their take measures in this respect; 70-day concerts will launch on March 8. But the rally participants aren’t indignant at this fact as they will assemble in Freedom Square despite all obstacles.”

The occasion for gathering: 19 years of the Artsakh Movement, which was basically the Pan-Armenian Movement (HHSh) before it turned into a HHSh political party. 

Gosh… has it been that long… I remember I used to go (or rather, be taken) to those first rallies when I was a kid.  I remember there was this incredibly exhilarating sense of Danger(in Nietzschean sense) and uncertainty laying ahead and that was what made that feeling so rich and vigorous: we didn’t know what was going to happen and how, but we knew that at least from now on, it was going to be us – the People – in charge of our collective destiny.  Be that war or earthquake or cold winters or economic collapse – we felt we could withstand it all for we were in it together, as long as we stick together and practiced Mutual Aid (which we did only initially, and which is ultimately irrational thing to do in conditions of market-economy).  There was a ferment of fraternal love and friendship in the air, and it was definitely not the illusion of nationalism (for it was based on action and practice of Mutual Aid, rather than fetish of the idea of an imagined community).

What that was, was that we were engaged – engaged in danger, engaged with politics, engaged with Life, engaged with community and engaged with the history of our making.  We belonged.  We felt that we belonged to our future and our country, and that our country and the future finally belonged to us.  That was Authenticity (in Heideggerian sense). 

Obviously, it is that sense and that momentum that Ailentranq is trying to recapture.  At the rally Nikol Pashinian said “We have come to this square to say that we are the masters of our country, the masters of its misery and splendor, its heroism and recklessness, its victories and defeats. What we want is a homeland with citizens, a homeland which is able to protect its citizens.”  Hang on… I heard this dialectical form of postulating before: “we shall pay any price, bear any burden, meet any hardship, support any friend, oppose any foe, in order to assure the survival and the success of liberty”.  Is NP trying to be Armenian JFK?  

I like and welcome the fact that it is a non-partisan Movement (as we have argued previously, that is what we would like to see on Armenian political plateau) and that is why I maybe see some potential in it.  But then the immediate question that arises, is if they are a movement, then what is their philosophy? what is their ideology? which theoretical tradition do they adopt for analysing the past and cultivating the future?  From browsing through their website I realise that they are generally meritocrats (each to his own abilities), which could work if the movement was actually initiating certain Empowerment programs for the peasants, cooperatives and unions on the ground.  Either way, it is early to judge, but there is no mention of that in their website (unless I overlooked something).  There is also this strange technocratic overtone to what they’re saying: there is still that central-source-of-all-authority in their rhetoric.

But the thing that really bothers me is the extent to which Armenian political thinking (both in the press and among people) is personality and charisma orientated (which is indicative of a dictatorial regimes).  Both people and the press don’t look at the policies, philosophies or ideologies, but at “who is”.  And so immediately fingers are being pointed: Nikol, Petros, Babik, Hrantus, Mher, Hrant, Aramazd, Davit 

In a conversation with a friend few months ago I said that if HHSh has any chance of coming back to the political scene, they must undergo a total PR-makeover and probably change its name. Interestingly, CRD/TInotes “it was particularly interesting to note their reaction when the names of the members of the Karabakh Committee were read out. Perhaps it was unsurprising to hear louder cheers when Levon Ter Petrosian’s name was mentioned, but the loudest cheers of all were reserved for his Minister of Interior, Vano Siradeghian, who had his parliamentary immunity lifted and was charged with masterminding several assassinations before apparently fleeing the country. He is still wanted by Interpol. ”  Do those cheers give away who is behind this new movement and what is this movement, or is there more to it?  Could this Ailentranq be that large chunk of the originary HHSh movementthat was not included in the HHSh party?  Ultimately, Ailentraq is an interesting project… like an Open-Source Aplications (to use IT jargon) — everybody can join in and contribute.  They also urge others to rally in their immediate neighbourhoods, which is spot on as to how the inner workings of the Armenian communities is.    

Ultimately, it is still difficult to make any sense of this Aylentranq with its “cool” 21-Century “@“-sign as its logo.   But what is already clear is that their inability to put forward or identify with a unique political philosophy, and their choice to march under the good old technocratic liberal slogans, their dichotomizing framings of Us/Them (which is what the parties do, rather then the movements), as well as the obvious old HHSh overtone is already discounting their appeal.  What’s more this socio-political initiavie calling itself “the Alternative” is expressive of just how myopic the political visions are, and how limited the political imagination in Armenia is. 

They seem to be genuine good lads, but they seem to lack that broad global thinking which would see Armenia’s location in the context of global processes.  At the same time there is another development of MIAK announcing itself as a political party, which is filled with mostly British-educated “soft-handed” careerists who seem to have some traces of that required global thinking, but (in terms of their actual policies) choose not to utilise it accordingly (so as to keep that competitive edge over the race for western donations). 

The Alternative, as a concept, means difference in kind, and not just a difference in degrees.  The real Alternative, in our opinion, would mean not the change of Government, but the change of System (change of structure, change of State from Republicanism and Parliamentarism to Direct Democracy of Self-Governing Hamainqs and Unions,  change of the mode of organisation, change in the mode of association and of course, a radical change in mode of production) so that even the concept of governance is altered.    

Once again, let us say that given the string of global crises and all the factors at play in the region and within the country, Armenia does not need another party or another ideology.  Instead, it needs a Movement and a Political Philosophy.    But given that the historically progressive forces, such as the Students, Organic Intellectuals, Philosophers and Trade Unions have surrendered their avant garde roles to media and journalism, it is not surprising that the contemporary debates about Freedom, Justice and Alternatives invariably return to the antiquarian and incoherent Liberal (or neo-Liberal) forms of rhetoric. Aylentrank is not the Alternative. Ա@լընտրանքը այլընտրանք չէ:   

For now…. If Ailentranq could mobilise the masses, while learning from the amateurish mistakes of HHSh, that could be the only visible positive and maybe authentic development in the realm of the oppositions (which at present is dominated by Orinats Yerkir, Republic Party, HZhK, etc — parties that are filled with sly power-lusty politicians backed by fairly powerful businessmen).  But it should be remembered that, ultimately, despite its flashy name and logo, Ailentranq is not an alternative solution.  It only offers a different government (with different set of policies), but not a different mode of governance and organization.      

The next demonstration of Aylentranq is sceduled for March 2, at 4:00 pm near Matenadaran.


15 Responses to “Արդյո՞ք Ա@լընտրանքը Այլընտրանք է”

  1. Hi there. Two things. Firstly, photographs from the CRD/TI Armenia Election Monitor may be used freely by any site or publication as long as credit is given.

    Secondly, and more interestingly, your post. Looking at the names involved, MIAK must be linked to former Prime Minister Armen Sarkisyan now in the U.K. and Hratch Tchilingirian.

    This is interesting because Hratch is involved with trying to get Hayastantsi exposure to new ideas and experience outside of Armenia before returning with that to contribute to the country.

    Also, many people have long wanted Armen Sarkisyan to return to Armenia to involve himself in politics after he was removed as Ambassador to London. He generally has a good reputation here although people still refer to Vazgen Sarkisyan (no relation) allegedly hitting him and put that down to his departure from the local political scene.

    However, I remember some news reports suggesting that Armen Sarkisyan is supportive of Serzh Sarkisyan’s (again, no relation) bid for the presidency, but I haven’t seen anything in words from the man himself to this effect.

    Also, if ICHD are involved, does that mean that Armen Darbinyan, another former Prime Minister, is involved?

    Anyway, interesting post. I’d say the 1,000 figure for yesterday’s rally is true, but as for numbers it’s worth noting what one analyst said. Three months prior to the 2003 presidential election there were no such rallies and everybody thought nothing would happen if the vote was falsified.

    As it was, 45,000 took to the streets (the opposition say 100,000, but that’s inflated). Basically, small or not, we haven’t seen such activity from new groups prior to elections in the 8.5 years I’ve been here. Probably the deciding factor will be if all of these small groups can unite and find common ground with the mainstream opposition.

    Then, the numbers are potentially huge in Armenian terms. Here, 15,000 is a large political rally, and for elections 45-60,000 is massive. As many observers point out, the Georgian opposition started out with just 2,000 prior to the Rose Revolution.

    Of course, Armenia can do without revolution. What it needs is democratic elections. Another interesting aspect to all of this is that while the U.S. appears to be supporting the Kocharian administration and seems okay with the idea of Serzh taking over, they are also maintaining close contact with opposition leaders Aram Sarkisyan and Artur Baghdasarian.

    Interesting days.

  2. Just to say that Alexander Arzoumanian was also at the rally so although nothing has been declared, the possibly of Armat being involved is worth considering.

    Babken Ararktsian, Alexander Arzoumanian (although he has also set up his own “civil disobedience” movement) and Vano seem to indicate a link.

  3. kronstadt said

    Onnik, yes… when you mouse-over the picture, you’ll see your credits. Even though, we are generally an anarchist-ic group and we really don’t believe in the concept of copyright, we do give credit for Labour that was done (it’s a matter of courtesy and respect for one’s labour).

    As for Dr Armen Sarkissian, I don’t think that he is directly involved with MIAK at this embryonic stage. If he was then at least MIAK’s Mission Statement wouldn’t look so poor, pallid, and unimaginative… as well as sprayed with grammatical mistakes.

    But it’s interesting how out of my entire analysis of Aylentraq as a development, you spotted the pair of lines mentioning MIAK.

    Now about “Hayastantsi exposure to new ideas and experience outside of Armenia before returning with that to contribute to the country”. There are layers and layers of problems with this and the way that it’s done. There is that age old Colonial and Orientalist hierarchy at play with the way that it’s done. Firstly, at play is the dual relationship of white-man’s self-righteous, though totally unqualified, assumption of “Manifest Destiny” on one hand, and the Oriental’s inferiority complex, born out of this encounter, on the other. This relationship is already coded with racist hierarchies of values and life-forms. The Oriental is led to believe that his pitiful condition is created by his lack of civilization (a concept the meaning of which is totally monopolised by the colonial power), after which the Imperialist steps in with his noble mission of the Enlightenment Project and civilizing process. He gives him “Knowledge” (but not the knowledge that that “Knowledge” itself is not neutral, but is an expression of Colonial Power designed to serve the interests of a specific class). Everyone knows his place in this game-plan and participates eagerly: the Oriental believes that one day in indefinite future he too will be so civilised and developed that his “skin too will become white”, while the white-man revels in his self-flattering belief that he is doing something charitable (so everybody’s happy). If before they taught Indian women to wear corsets and walk on high heels, now they plan to build a Disneyland in Georgia. Indeed, the history of Diplomacy is very interesting, (especially given the fact that its workings haven’t changed over centuries), though our diplomats are not exposed to that kind of knowledge when they go to Oxford, LSE, SOAS, Leeds or Taft and choose the modules which would get them the jobs, rather than the real knowledge and broad critical perspectives. (I had a thorough browse at the types of modules and the kinds of literature that they are exposed to). Instead, they are mostly given the technical know-how: how to be the good cogs in the international machinery. But they are hardly asked to think about what that international machinery is designed for and what it does. The Oriental Bureaucrat is given only a small segment of knowledge and only a knowledge of a particular type. And with that Western education he returns home all full of himself, with a all the Arrogance – after all he has been educated in the west. He is disciplined into that little cog, who works hard thinking he helps his country, while on the grand scheme of things working to strengthen the imperial domination.

    Imperialism no longer works through the conquest by force and direct enslavement. With advance of banking slavery was no longer needed – now they could pay wages and dominate the oppressed classes with what is known as “wage-slavery”. And with advance of Statism in postcolonial processes after WW2, the Imperialists work not though a directly coercive grip, but through domination by types of knowledge and cultural imperialism (ideologically and value-laden cinema, commodity fetishism etc, etc)… this is what is known as Neo-Imperialism.

    And thank God we don’t have Oil!!! (I’ll run an article about it at some point)

    They bring in all these concepts UNDP, “Development”, “Democracy” as if they were hermeneutically and semiotically fixed. The truth is that these concepts are just like that old concept of Civilisation – a concept the meaning of which is totally monopolised by the colonial power. Just look at those primitive models presented at Armenia 2020… Money poured in, they gathered in a proper conference, all presentable, suits, Champaign and strawberries, wine and cheese – the works. And yet they presented the most primitive models culminating with accession into the EU – an expression of House Nigger’s dream to live in the peripheral quarters of the Master’s palace.

    So, what could we learn from a “civilization”, which is only a few centuries old and that could be best termed as Barbarians with Technology. There are many things that Armenians could learn from the West. In fact, I believe that there is by far not enough exposure… there should be more… much more… so much more that they get to see the full picture, rather then the glimpse, which they are permitted to see. Armenians could learn about the Diggers and the Levellers, to help them view the Pavlikians and Tondrakiyts, Messalians and Borborit movements in a new light. Armenians could learn about Blake, Godwin and Morris so as to re-evaluate who Shamirian, Nalbandian, Jheon and Atabekian really were, and what they struggled for. They could learn the inner workings of the Neo-Imperialist modes of subjugation, so as to know how to guard against it.

    I am a Hayastantsi. After many travels, I was driven to the West to receive that so much valued and aspired Western education with that same motivation to return and help my country “develop” and “democratizezieze”. I spent many years studying Economics, International Relations, Global Politics, Philosophy, Psychoanalysis and Cultural Studies. And I can confidently say, that I received much more doze of education then what the Imperialst would want to see in the easily manipulable likes of Karzai, Saakashvili, Salleh Abas, Ahmed Chalabi and the member of BAA. Over the years, I have been a left-wing activist and participated in Armenian communities – I have met many like-minded young Hayastantsis who once left the country, were exposed to the West and studied outside of the Governmentally boxed schemes and who got to see how Neo-Imperialists really work. The Armenian youth already develops a taste of some of that critical thinking, while never leaving the country. They’re not listening to the System of a Down just because there Armenian or because the music sounds good. When the once departed young and disillusioned Armenian Radical-Leftists return, that’s when the real adventures will begin. 1000 people gathering at Aylentranq rally is only a tip of the baby-iceberg… I’m sure there are a lot more unexpected surprises on its way once this period of Reaction settles. So, I’d say there is definitely a lot that can be learned from the Occident about the Occident.

  4. Haik said

    Of course they are linked and nobody denies that. 1960s(Genocide movement) and later 1988 ( Gharabakh Movement) link them. They came from different paths and took different paths later but at repressive times like these it shouldn’t be surprising to see them together again. 19 years ago we saw them against the repressive Soviet regime now we see them against an inhouse one. I will not be surprised if i see Vazgen Manookian, Levon Ter-Petrosyan, Ashot Manoucharian with 1000s like them together in Freedom squere. These are the people who not only can’t stand the injustice but have the stamina to stand againts it and be in the front lines. These are what links them together. I am not surprised at all and it is not a conspiracy theory or a rocket science.

  5. The West has a wealth of ideas and knowledge accumulated over the centuries, the truth of which has been varrified by blood and experience!!! The way that these western-education programs take place is that our future beurocrats (and Shestyorkas of Imperialists) are dispatched to Western universities to receive exclusively Neo-Liberalist, Liberalist and State-Building ideas.

    But there’s a lot more knowledge (and more rich and vibrant knowledge) out there which could be put into good use at this stage when not everything is still settled in our country. Why import exclusively Liberalist-Capitalist and Statists ideas, while there is post-structuralism, structuralism, situationism, Dadaism, neo-Marxism, French ultra-Maoism, Autonomism, EuroCommunism, Trotskism, Libertarianism, Communitarianism, existentialism, Anarcho-syndicalism and many more.

    Ultimately the quest is for good life, justice, rich culture and genuine social relations, rather then how to make our State strong and how to increase our GDP and how to increase the wealth of the oligarkhs and hopelessly sediment the classes — just to prove that Bourgouise Representative “Democracy” works (while it doesn’t).

  6. Ok, didn’t pass my mouse pointer over the photo.

    Anyway, re. MIAK, just noticed that Armen Sarkisian’s organization/s are partners, but still interesting to note given almost constant speculation over his return to Armenian politics at times of elections.

  7. nazarian said

    For the Ayl@ntrank to be sustainable, there have to be people who are willing to do the work behind the scenes. So far I have not noticed a star or a Big Leader in the movement. I think it’s still in its embryonic stage, and the audience in those meetings will ultimately choose the star. I hope that the egos of the top level organizers don’t get in the way of the movement, and it doesn’t splinter before realizing its goals. It’s easy to break one twig than a bunch.

    As for Ayl@ntrank being an alternative, I don’t think they offer an alternative system of governance but an alternative methods of governance. There is very little reason to have corruption and protected businessmen in Armenia much like there is very little purpose in bloated government or having nice laws and constitution and breaking them whenever there is a chance. There is also very little reason to falsify elections. That very little reason is the short-run myopic vision. If a long term approach is taken, the nation would not tolerate such abuses.

    The purpose of the government is not to be a burden on the nation. Its purpose is to foster and encourage prosperity for its citizens. Every action it takes, it should choose the alternative that maximizes the prosperity of its citizens. After all, it’s the citizens who own the country.

  8. nazarian said

    I just realized. The Ayl@ntrank logo is a derivative of the ‘at’ sign that is used ‘ը’.

  9. […] notes the appearance of a new movement calling itself “The Alternative,” and examines whether or not the movement lives up to what it claims to be. Nathan […]

  10. Chronos said

    In Armenia there is still the problem of understanding the term Public. The people dont look at a policeman or any public official as public servant – the people’s , their servant. They dont consider the public institutions as their institutions. Contrary they think that if it is public it can be abused and destroyed. No wander that the cracks of Soviet communism started from Armenia where Public was and still is a synonym to the State – the PETutyun (in English it means BOSSdom). And Government means Princedom (Ishkhanutyn). The whole problem lies there, nobody wants BOSSdom with an echelon of bosses popping out from every corner asking for magharich (bribes). Armenia needs a new system of governance that is no government and no bosses. If there are no bosses there are no slaves. And as Ayl@ntrank aims to destroy the nested slave inside the people they at first need to propose a system where there are no bosses. i.e Direct Democracy otherwise the movement will not have any long lasting effects as it will be harder to remove the slave from the people next time as it will sit their tighter. Probably that was the major failure in 1988 movement – there was a chance kicking the slave out but it wasn’t done properly as the BOSSdom was reestablished.

  11. kronstadt said

    “the PETutyun (in English it means BOSSdom). And Government means Princedom (Ishkhanutyn).” Well spotted, and a VERY important point!!! Pilosophers of 20th century often returned to the viewpoint that lack of true democracy, people-power and mental slavery is rooted in Language (while Language itself and the meanings are not neutral, but are produced by the elite class, which holds the power). So the revolution must start from a revolution in Language.

    I think we must discuss these concepts and their re-evaluation in the HRAPARAK FORUM under “Definitions, Concepts and Terminologies” section.

    Also the world “Peasant” is a bourgeois word, which carries the connotation of backwardness and primordiality, rather than decency and being involved with land/soil and dis-alienated from the products of his Labour.

  12. nazarian said

    I think the war was a major problem in the way of kicking the slave out. When someone is cold, and hungry, it is difficult to think about anything but these primal needs.

    Hopefully, now the economic situation has improved (after all, it’s been 13 years since the war ‘ended’) and people can think of higher needs than food and shelter.

  13. Observer said

    Speaking of A@lyntrank the ALS Movement welcomes the fact, that it is a non-partisan movement, however takes note of parties attending it: “both the controvercial HHSh (liberal-nationalist) and the Hndchaks (Marxist Social Democrats), which is in itself an interesting development.” The blogger at ALS Movement, kronstadt further explores the atmosphere of the rally, drawing parallels with his personal experiences of Artsakh Movement 19 years ago, and questioning the attempts of A@lyntranq to recapture “that sense and that momentum”. Kronstadt has many important questions about A@lyntranq:

    Armenian Blog Review –

  14. Այլընտրանքը յուրաքանչյուրի մեջ

    Պատասխան–ի հոդվածին

    Որպես շարքային «Այլընտրանք»–ային, անդրադառնամի փետրվարի 13-ի հոդվածում առաջ քաշած իսկապես կարեւոր հարցադրումներին։

    Եւ այսպես, արդյոք 2006-ի վերջին քաղաքական ու հասարակական բեմ դուրս ելած«Այլընտրանք» շարժումն այլընտրանք է գործող քաղաքական համակարգի՞ն, թե՞ գործող իշխանություններին։

    Պատասխանն ակնհայտ է՝ թե՛ մեկին, թե՛ մյուսին։ Օգտագործելով հոդվածագրի տերմինները եւ հարցը տեղափոխելով համապատասխան քաղաքական-գաղափարական, իրավիճակային ու տեխնոլոգիական հատույթներ, փորձեմ հիմնավորել պնդումս։

    Այսօրվա Հայաստանն իր բոլոր բացասական երեւույթներով տեղավորվում է հետեւյալ գիտական չորուցամաք բանաձեւում. «ինստիտուտներ»՝ կառույցներ, հայեցակարգեր, խաղի ֆորմալ կանոններ եւ «պրոցեսներ»՝ անհատներ, խմբեր, սրանց փոխհարաբերություններ, որոշումներ, խաղի ոչ ֆորմալ եւ նույնիսկ հակաֆորմալ կանոններ, աշխատաոճ։ «Այլընտրանքը» պատրաստ է այլընտրանք առաջարկել բանաձեւի երկու փոփոխականներին էլ։ Մենք տեր ենք կանգնում, ստանձնում ենք պատասխանատվություն այսօրվա թե լավի, թե վատի համար եւ առաջարկում այլընտրանք՝ թե՛ քաղաքական համակարգին, թե՛ գործող իշխանություններին։
    Եվ ուրեմն, ինչո՞վ ենք մենք տարբեր.

    – Մեր աշխատաոճն ու սկզբունքները ենթադրում են բաց դաշտի ստեղծում ու ապահովում. եթե կիսում եք մեր գաղափարները, ապա եկեք եւ բերեք ձեզ հետ ձե՛ր գաղափարները, ձե՛ր մոտեցումները, ձե՛ր տեսլականը։

    – Ի տարբերություն շատուշատ պսեւդոքաղաքական դերակատարների, մենք ունենք կուռ գաղափարախոսություն եւ ոչ միայն հրատարակում ենք այն, այլեւ պատրաստ ենք հանուն այդ գաղափարների զրկանքներ կրել, աշխատել ամեն օր ու ամեն ժամ՝ դրանք կյանքի կոչելու համար։

    – Մենք հասարակությանն առաջարկում ենք երկրի բարեփոխումն սկսել ինքնամաքրումից, թռիչքից՝ սեփական գլխից վեր։ Սա սկզբունքային տարբերություն է. մենք ոչ միայն մատնացույց ենք անում իշխողների բացթողումները, թերացումներն ու հանցագործությունները, այլեւ տեսնում ենք ու մատնացույց ենք անում յուրաքանչյուրի՛ս՝ թեկուզ փոքր, բայց պատասխանատվության բաժինն այսօրվա իրականության մեջ։

    – Այս նոր, իսկապես նոր ասելիքը թե փորձառու «Այլընտրանքայինների» հավատամքն է, թե այն նոր սերնդի, որը մտել է «Այլընտրանք»-ը կայացնելու բեռի ու պատասխանատվության տակ եւ վճռական է՝ Հայաստանում խորը քաղաքական սերնդափոխություն իրականացնելու հարցում։

    – Նախորդ կետից, ինքնստինքյան ու բավականին հետաքրքիր դրսեւորումներով բխում է ՙԱյլընտրանքի՚ եւս մեկ առանձնահատկությունը. նոր մեթոդներ ու գործիքներ։ Սրան ես դեռ ավելի մանրամասն կանդրադառնամ այս հոդվածում։ի հոդվածագիրն առաջարկում է այլընտրանք ունենալ-չունենալու հարցը դիտարկել երեք տարբեր հարթություններում. տեսական՝ քաղաքական-գաղափարական, իրավիճակային՝ այլ «քաղաքական ակտորների» հետ փոխհարաբերություններ, եւ տեխնոլոգիական-պրագմատիկ։

    Ընդունում եմ առաջարկը։

    Տեսական հարթության մասին արդեն մասամբ խոսեցի, բայց հարկ եմ համարում գաղափարական սկզբունքներից առանձնացնել հետեւյալ երեքը՝ ա/ վերանձնային, խմբային ամբիցիաներն ի հակադրություն եսակենտրոնության ու նեղ անձնական շահի, բ/ առաջինին, առաջնորդին կողքինի մեջ տեսնելու պատրաստակամություն ու կարողություն, գ/ այսօրվա իրականության մեջ սեփական պատասխանատվության գիտակցում, ինքնամաքրում-թռիչք։

    Իհարկե, կարող եք այցելել վեբկայք եւ ավելի մանրամասն ծանոթանալ ՙԱյլընտրանք՚ նախաձեռնության գաղափարներին ու սկզբունքներին, բայց նշված երեքը հիմնարար են։

    «Իրավիճակային» հարթություն՝ այլ քաղաքական դերակատարների հետ փոխհարաբերություններ։ Բանաձեւը հետեւյալն է. եթե տվյալ դերակատարն ընդունում է մեր գաղափարներն ու սկզբունքերը, առնվազն դրանց ամենաէական, հիմնարար մասը եւ պատրաստ է փորձությամբ ստուգման, ապա նրա համար մեր այլընտրանքային դաշտը բաց է։ «Ո՞րն է փորձությունը» – կհարցնեք։ Փորձությունը, միակ փորձությունն ամենօրյա աշխատանքն է, ուրիշ ոչինչ։
    Տեխնոլոգիական հարթություն. Հեռու լինելով այն մտայնությունից, թե «Այլընտրանք»-ի կիրառած յուրաքանչյուր տեխնոլոգիա, կատարած յուրաքանչյուր քայլ պետք է «հայտնաբերված Ամերիկա» կամ «հնարված հեծանիվ» լինի մեր քաղաքական առօրյայում, այնուամենայնիվ չեմ կարող իմ հիացմունքը չարտահայտել այն աննախադեպ լուծումներով, անսպասելի, միեւնույն ժամանակ պարզ ու ֆինանսական տեսանկյունից համեստ ներդրումներ պահանջող առաջարկներով, որ ծնվել ու ծնվում են «Այլընտրանք»-ի «հին գվարդիայի» եւ երիտասարդ ավանգարդի համատեղ աշխատանքի արդյունքում։ Շշմեցնող է այն ռեսուրսը, որին տիրապետում է նոր սերունդը՝ թե՛ անմիջապես «Այլընտրանք»-ում, թե՛ «Այլընտրանք»-ի համակիրների շրջանում։

    Չեմ անդրադառնա կոնկրետ օրինակների (հեղինակային իրավունքները չխախտելու եւ նաեւ քաղաքական հակառակորդներին չզինելու պարզ պատճառներով), բայց պարտավոր եմ մի կարեւոր դիտարկում անել մեր ավանդական ընդդիմության՝ սեփական անգործության մի ավանդական արդարացման վերաբերյալ – փողի պակասի։ Ընդամենը երկու ժամում 7-8 երիտասարդներով մենք կարողացանք հղանալ, օրինակ, տեղեկատվության տարածման 5-6 այնպիսի այլընտրանքային (բառիս բուն իմաստով) ուղիներ, որոնք չնչին ֆինանսներ են պահանջում, բայց արդյունավետ են եւ իրականանալի։

    Համոզված եմ, որ կախված ՙԱյլընտրանք՚ շարժման առջեւ դրված խնդիրներից, փորձառու գործիչների եւ երիտասարդ, ժամանակակից կրթությամբ զինված ՙԱյլընտրանք՚-այինների մտքի ու կամքի համադրումից միշտ էլ կծնվեն նման էֆեկտիվ ու անսպասելի լուծումներ։ի հոդվածագրի օգտագործած եզրույթով խոսելով՝ «հարթակը», իսկ ավելի լայն ու ընդգրկուն՝ իրազեկման ու հաղորդակցման միջոցները բազմազան են. «այլընտրանք» բառն ինքնին ենթադրում է հարատեւ պրպտում, դոգմաներից ու կաղապարներից հրաժարում, այլընտրանքին այլընտրանք գտնելու շարունակական մղում։ Այո, մեր ընտրած եւ ընտրելիք մեթոդները եւ գործիքները տարբեր են եւ տարբեր են լինելու, օգտագործվում են եւ ապագայում էլ կօգտագործվեն թե ավանդական, արդեն փորձված մեթոդներ, գործիքներ, ՙհարթակներ՚, թե նոր, նորարար, մեր քաղաքական կյանքում երբեւէ չկիրառված այլընտրանքային մեթոդներ, գործիքներ, ՙհարթակներ՚։

    «Ամենակարեւոր երեք հարցերը»՝ ըստի

    1. Ղարաբաղի հարցի կարգավորում

    Մհեր Մանուկյանին ցիտելով՝ այս հարցի լուծման բանալին «սթափ գիտակցությունն» է. մենք հրավիրում ենք անկողմնակալ բանավեճի՝ պայմանով, որ դիրքորոշումները պետք է լինեն հիմնավորված, վերլուծությունը՝ երկարաժամկետ եւ օբյեկտիվ, ապաքաղաքական, կոնյունկտուրայից դուրս։

    ՙԱյլընտրանք՚-ի մոտեցումը ԼՂ հարցին հետեւյալն է. պետք է խնդիրը պսեւդոազգային հարթությունից տեղափոխել քաղաքական եւ քաղաքական որոշումների կայացման դաշտ՝ իսպառ մոռանալով այնպիսի ապաքաղաքական կատեգորիաների մասին, ինչպիսիք են «դավաճանությունը», «հողեր ծախելը», «ազգային ատելությունը», «սահմանները որպես ճակատներ»։ Կա հստակ քաղաքական խնդիր, թնջուկ եւ այն պետք է լուծվի հստակ քաղաքական վերլուծության ու հաշվարկի հիման վրա. ի՛նչ ենք շահում եւ ինչ ենք կորցնում այսօր, ինչ ենք շահելու եւ կորցնելու այս կամ այն կարգավորման կամ չկարգավորման դեպքում։

    2. Կոռուպցիայի դեմ պայքար

    Մեր առաջարկած լուծումը ենթադրում է քաղաքացու՝ չնվաստացած, չվախեցած, տեղեկացված եւ ակտիվ ՔԱՂԱՔԱՑՈՒ ինստիտուտի ձեւավորում. սա՛ է ծառայող իշխանություն ունենալու թիվ մեկ գրավականը։ Սրան զուգահեռ, հաղթանակից հետո ՙԱյլընտրանքը՚ պարտավորվում է ապահովել գործունեության հավասար պայմաններ, խաղի հավասար կանոններ՝ հովանավորչությունն արմատախիլ անող քայլերի եւ հասարակությանը օրինակելի վարք խրախուսող ազդակներ տալու միջոցով։ Հայաստանի քաղաքացին պետք է հնարավորություն ունենա ինքնադրսեւորվելու, սեփակաան ունակությունների շնորհիվ ստեղծագործելու եւ ստեղծելու, եւ սա՝ ոչ միայն արվեստի, սպորտի կամ քաղաքականության ասպարեզում, այլեւ ամենաշահութաբեր ձեռնարկատիրական գործունեությամբ զբաղվելու տեսակետից։ Իսկ այս գործընթացը պետք է զուգորդվի հստակ, ճշգրիտ եւ անողոք պատժի մեխանիզմով։

    3. Ներքին կառուցվածքային բարեփոխումներ

    Կառուցվածքները ոչինչ են առանց պրոցեսների, մարդկանց ու նրանց փոխհարաբերությունների, այդ փոխհարաբերությունների կանոնների եւ իրական վարքի։ Ներքին բարեփոխումներն առաջ մղելու համար պետք է վերջապես չինովնիկների միջին շերտը փոխարինվի նոր՝ երկրորդ սերնդի բարեփոխիչներով. քաղաքական սերնդափոխությանը պարտադիր պետք է հետեւի բյուրոկրատական սերնդափոխությունը՝ մի գործընթաց, որն այդպես էլ ավարտին չհասցվեց 90-ականների առաջին կեսին։ Որպես այս ճակատագրական կարեւորություն ունեցող գործընթացին նպաստող ֆոն, պետք է հիմնել ու խորացնել օրինակելի վարքի ավանդույթներ՝ ապահովելով օրինականություն՝ անգամ մեղանչած յուրայիններին չներելու, չխնայելու ճանապարհով։ Եվ սրա շնորհիվ հիմք կդրվի մի երկարաժաամկետ ներհասարակական վերակառուցման, որի արդյունքում էլ կունենանք օբյեկտիվ ունակությունների դրսեւորման դաշտ եւ հնարավորություններ բոլորի՛ համար։

    Համազգային Շարժման արժեքները եւ ՙԱյլընտրանքը՚

    Ճակատագրական զուգադիպությամբ, այսօր ՙԱյլընտրանք՚-ը հրապարակ է գալիս այն նույն առաքելությամբ, ինչ 88-ի Շարժումը – վերջ տալ հասարակության ստրկացման, այլասերման ու փչացման պրոցեսին։ Հավատացած եմ, որ նախ յուրաքանչյուրս մեր մեջ պետք է պայքարենք ստրուկի դեմ։ Եվ բոլորս միասին՝ հանուն մեր երեխաների ազատ ապագայի, հանուն այն ապագա արժեքների, որ նրանք դեռ ստեղծելու են, եթե միայն կարողանանք թոթափել օլիգարխա-սափրագլխային փողասուն լուծը։

    88-ի Շարժման արժեքները հիմք դարձան ազգային իրական զարթոնքի նույնիսկ տոտալիտար կայսրության պայմաններում։ Դրանք հիմքը դարձան մեր ռազմական ու դիվանագիտական հաղթանակների։ Հիմնվելով այդ հզոր հիմքի վրա, մեր՝ նոր սերունդը պետք է ունակ լինի հասարակությանն առաջարկել Նոր Հայաստանին հարիր, ՀՀ Նոր Քաղաքացուն ապրեցնող ու հզորացնող արժեքներ։ Ինչո՞ւ ՙնոր՚։ Հարցն անցած 19 տարիները չեն, այլ այն, որ 88-ի արժեքները է՛ն Հայաստանի՝ սոցիալիստական-անկախացող-«չոչ անող» Հայաստանի արժեքներն էին, մինչդեռ Նոր Հայաստանը կարիք ունի այնպիսի՛ արժեքների եւ դրանց վրա հիմնված այնպիսի՛ ավանդույթների ձեւավորման, որոնք կապահովեն նրա ԹՌԻՉՔԸ, հասարակության ու յուրաքանչյուր քաղաքացու իրական զարթնում-զարթոնքը։ Արժեքների այդ նոր համակարգը պետք է ձեւավորվի թե՛ վերից, թե՛ վարից. ապագա՝ նոր նախագահից մինչեւ շարքային քաղաքացի՝ բոլո՛րն անելիք են ունենալու այդ կուռ, արժանապատիվ ու առողջ արժեքային համակարգը կայացնելու գործում։ ՙԱյլընտրանք՚ շարժումը փորձում է բացել այն դաշտը, որտեղ կձեւավորվեն 21-րդ դարի Հայաստանի ու նրա նոր քաղաքացու արժեքները։

    Շարժման գաղափարը եւ լիդերի հարցը

    Հասկանալով ինքնությունը գաղտնի պահած հեղինակի ակնարկը, ուզում եմ լիդերի հարցին մոտենալ Նիկոլ Փաշինյանի տեսանկյունից. ՙԱյլընտրանք՚-ը շարժում է, ընթացք՝ մարդկանց, գաղափարների, հույզերի ու հույսերի։ Շարժումն առաջնորդում են արժեքներ, գաղափարներ եւ դրանք կրող, դրանցով ապրող մարդիկ։ Մհերի խոսքերը մի քիչ վերափոխելով՝ Տիգրան Մանսուրյանն ավելի շատ է այս շարժման լիդեր, քան ՙԱյլընտրանքի՚ նախաձեռնողներից մեկը՝ Բաբկեն Արարքցյանը, Հրանտ Մաթեւոսյանն ավելի շատ է մեզ առաջնորդում, քան մեկ ուրիշ նախաձեռնող՝ Նիկոլ Փաշինյանը։ Մենք ամեն օր փնտրում ենք ու, փառք Աստծո, գտնում ենք մարդկանց, ովքեր իրական կրողն են Համազգային Շարժման լավագույն արժեքների, այն արժեքների, որոնց վրա հենվելով ենք ձեւավորելու Նոր Հայաստանն ու նրա քաղաքացու նոր արժեքները։

    «Այլընտրանքը» որպես կառույց

    «Այլընտրանքը», ըստ սահմանման, ենթադրում է ստեղծագործականություն, շարունակական պրպտում եւ ձեւերի, մեթոդների, կառույցների նորանոր լուծումների հայտնաբերում։ Ինչպես Հրանտ Տեր-Աբրահամյանն է ասում՝ «Շատ լուծումներ կծնվեն հընթացս։ Կգտնվեն ձեւեր ու ձեւաչափեր, քայլեր ու առաջարկներ, որոնց մասին մենք այսօր նույնիսկ աղոտ պատկերացում չունենք»։

    Քաղաքացիական շարժու՞մ, թե՞ կուսակցություն – հարցնում էը։ Իսկ գուցե թե՛ մեկը եւ թե՛ մյու՞սը։ Բացատրեմ. որոշակի հասունացման պարագայում Շարժումը կարող է վերածվել կուսակցության, իսկ կուսակցությունը՝ Շարժման (!)։ Սա այն առաջին հայացքից անշոշափելի մետամորֆոզն է, որին չկարողացանք հասնել Համազգային Շարժման եւ ՀՀՇ-ի դեպքում. ՀՀՇ-ն այդպես էլ չփոխակերպվեց, չվերա(վերա)ծվեց Շարժման՝ ժողովրդական, զանգվածային, հասկանալի ու սեփական։ ՙԱյլընտրանքն՚ ընտրել է երկիրը՝ յուրաքանչյուրիս ու բոլորիս, որակապես փոխելու դժվարին ճանապարհը։ ՙԱյլընտրանքը՚ բռնել է հասարակությանը, ներառյալ՝ գրպանային ընդդիմությանը, ստրակիտիրությունից ու նվաստացումից ազատագրելու բարդ ճանապարհ, որը շատ կարճ կլինի, եթե մեր շարքերը չշարունակեն ստվարանալ այնպես, ինչպես դա տեղի է ունենում այսօր։

    Հայաստանի Հանրապետության քաղաքացի՛, արի այդ փառավոր ճանապարհը միասին անցնենք։

    Արամազդ Ղալամքարյան

  15. Haik said

    barev Aramazd,
    Chisht@ asats yes avelin ei spasum. Im kartsikov aylntrank@ aynkan el ayl@ntrank che kani vor chi andradarnoom mi kani huyj karevor keteri teyev vorosh chapov hpvum e drants.

    – Arajin@- Karavarum@ tal joghovrdin ughaki yev pars dzevov. da e Ughigh Democratia ( Direct Democracy). Sa gortsum e nerkayum yev arden mi kani 100 tari Shvetsariayum. Sa arden klutsi mi kani karevor khndir- koruptsia, urchatsats petakan hamakarg, pashtonakan dirki charashahum, karavarman bun imasti korust. Arden gitenk vor miakoghmani Parlamentakan u Prezidentakan sistemner@ chen ashkhatum mer hamar, Kentronatsvats Petutyun@ chi gortsum – aysinkn petk e Irakan mi ayl@ntrank- es da tesum em ughigh demokratiayia, hamaynkneri ankakhatsman mech.
    – yerkrord -Artsakhyan himnakhndir- Yes dra lutsum@ tesnum em irer@ irents anunnerov kochelu yev voroshum@ irents tererin handznelu mech. Aysinkn Khndri terern e Artsakh@. Aystegh Hayastan@ miayn shahagrgir koghm e. Inchpes kareli e khosel mi taratsashrjani bnakchutyan inknoroshman masin yerb ayd bnakchutyun@ nuynisk ir aselik@ aselu hnaravorutyun@ chuni. Artsakhyan himnakhndri terer@ artsakhtsinern en. Iharke Hayastan@ petk e ojandaki hartsi khaghagh lutsman@, bayts inknoroshvogh@ artsakhi joghovurdn e voch te Hayastani hanrapetutyan kaghakatsin.
    – yerord, Tntesakan zargatsum – Himnvats ayn gaghapari vra vor yerkri ter@ joghovurdn e – joghovrdin e trvoum petakan – aysinkn Joghovrdakan unetsvatsk@ tnorinelou khndir@. Da linum e referendumi te petitioni michotsov arden 2rd akan khndir e ( nayek Shvetsarakan sistemin). Joghovrdits talanvats@ veradartsvum e joghovrdin. Joghovurd@ vorpes yerkri tern u tnoren@ iravunk e unenum sepakanutyan bayts nayev tnorinelu ir sepakanutyun@ inchpes vor tsankanum e. PETakan@ darnum e Joghovrdakan, PET@ darum e Joghovurd@. Harkayin dasht@ parzetsvum e harkeri bazmazanoutyan khist krchatmamb yev vcharman parzetsmamb. Ayspisov Kasharakerutyan mi urish buyn harvatsi tak e drvoum. Zark e trvoum bartsr tekhnalogianeri, Bjshkutyan, gitutyan zargatsman@. Artadrutyan@ aynpisi aprankneri voronk chen pahanjum teghapokhman bartsr tsakhser bayts irentsist nerkayatsnum en mets arjek. Zargatsvum en servicner@ yev bankayin hamakarg@. Offshore yev harkayin drakhti stekhtsum.
    – Banak- hamadzayn em Ayl@ntranki ayl@ntrankin bayts nayev petk e lini azgabnakchutyan havakner verapatrastvelu yev miasnutyan zgatsum@ zarrgatsneu hamar, havakner@ krum en hamaynkayin bnuyt.
    Hima ayskan@.

    Yekeyk Ayl@ntrank@ dartsnenk Ayl@ntrank
    Haik Nazarian

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in: Logo

You are commenting using your account. Log Out /  Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )


Connecting to %s

%d bloggers like this: